Máy Nén Piston Rung & Ồn: Cách Chẩn Đoán Rung Xoắn Và Chọn Khớp Nối Đúng

Trong nhiều nhà máy, máy nén piston vẫn đạt đủ công suất nhưng lại kèm theo các hiện tượng quen thuộc: rung mạnh theo chu kỳ, tiếng ồn tăng rõ khi lên tốc độ định mức, đệm cao su khớp nối nhanh nóng và hư, thậm chí gãy then hoặc nứt trục khuỷu sau một thời gian vận hành. Điều đáng nói là các hư hỏng này thường không xuất phát từ căn chỉnh trục hay bạc đạn, mà đến từ rung xoắn và cộng hưởng trong hệ truyền động.

Máy nén piston tạo ra mô-men không đều theo từng chu kỳ nén của xy-lanh. Khi các bậc kích thích này trùng hoặc gần trùng với tần số riêng của hệ, cộng hưởng xảy ra và biên độ dao động tăng mạnh. Lúc này, khớp nối không chỉ truyền mô-men mà trở thành yếu tố quyết định mức độ rung và tải động trong toàn hệ thống. Vì vậy, chọn sai loại khớp nối có thể khiến máy hư lặp lại dù công suất truyền không vượt giới hạn.

Xem bài viết: Top 5+ khớp nối trục cho chế tạo máy

1. Nhận diện rung xoắn – khi nào không còn là rung cơ khí thông thường

Rung xoắn thường bị nhầm với rung do lệch trục hoặc mất cân bằng, nhưng có những dấu hiệu rất đặc trưng:
– Rung và ồn tăng mạnh tại một dải tốc độ cố định, sau đó có thể giảm nếu vượt qua dải này → dấu hiệu cộng hưởng.
– Đệm cao su khớp nối nóng, nứt hoặc biến dạng nhanh → năng lượng rung đang bị chuyển thành nhiệt.
– Gãy then, lỏng bu-lông dù căn chỉnh trục đúng → tải động lặp lại gây mỏi.
– Tiếng ồn có tính “đập nhịp” theo chu kỳ quay.
Nếu chỉ thay khớp nối hoặc bạc đạn mà không xử lý rung xoắn, hư hỏng rất dễ tái diễn.

Xem bài viết:  Vì sao khớp nối ROTEX dễ bị quá nhiệt trong máy nén piston

2. Vì sao máy nén piston dễ phát sinh cộng hưởng

Mô-men kích thích theo chu kỳ xy-lanh: Khác với động cơ điện tạo mô-men gần như đều, máy nén piston tạo ra xung mô-men theo từng hành trình nén. Các xung này lặp lại theo tốc độ quay, tạo ra nhiều bậc kích thích (order) đồng thời.
Order và mối liên hệ với tốc độ: Tần số kích thích = tốc độ quay (rpm) / 60 × order.
Ví dụ ở 1.500 rpm:
+ Bậc 1 → 25 Hz
+ Bậc 2 → 50 Hz
+ Bậc 4 → 100 Hz
+ Bậc 7 → 175 Hz

Đường cong mô-men kích thích từng xy-lanh

Khi một trong các tần số này gần bằng tần số riêng của hệ truyền động, cộng hưởng xảy ra và tải động tăng rất mạnh.

3. Vai trò quyết định của khớp nối trong rung xoắn

3.1 Độ cứng xoắn quyết định vị trí cộng hưởng

Khớp nối là một phần của hệ lò xo xoắn trong toàn hệ thống:
– Khớp nối mềm hơn → tần số riêng giảm
– Khớp nối cứng hơn → tần số riêng tăng
Chỉ cần đổi loại khớp nối, vị trí cộng hưởng có thể dịch chuyển từ vùng an toàn sang đúng tốc độ vận hành – hoặc ngược lại.

(Sơ đồ mô phỏng chi tiết thể hiện các khối lượng J và độ cứng ct dọc toàn hệ)

> Mô hình gồm: 20 khối lượng xoắn, 19 độ cứng xoắn, 4 mô-men kích thích. Bao gồm các phần: động cơ điện, khớp nối, máy nén, các điểm kích thích theo từng xy-lanh.

3.2 Giảm chấn quyết định mức độ nguy hiểm

Ngay cả khi có cộng hưởng:
– Hệ có giảm chấn cao → biên độ dao động vẫn được khống chế.
– Hệ gần như không giảm chấn → tải động truyền trực tiếp lên trục và ổ bi

Xem bài viết:  Khi nào nên dùng khớp nối lá thép cho máy nén piston

4. So sánh nhanh 3 nhóm khớp nối cho máy nén piston

Các sản phẩm nổi bật thuộc các nhóm do Đại Hồng Phát cung cấp bao gồm:
– Nhóm khớp nối trục linh hoạt cao: TNB (Ringfeder), TNR (Ringfeder).
– Nhóm khớp nối mềm: Ngoài Rotex (KTR) còn có TNS (Ringfeder), TNM Normex (Ringfeder), RRJ (Rathi), v.v… Xem thêm tại “Khớp nối trục linh hoạt”
– Nhóm khớp nối trục đĩa đàn hồi: TND (KTR), Radex (KTR), PTI, v.v…

5. Khi nào nên phân tích rung xoắn (TVA)

Phân tích rung xoắn đặc biệt cần thiết khi:
– Máy có nhiều xy-lanh hoặc công suất lớn
– Có tiền sử hư khớp nối, gãy then, nứt trục
– Sử dụng khớp nối cứng xoắn
– Hệ yêu cầu vận hành liên tục.
TVA giúp:
– Xác định vị trí tần số riêng
– So sánh các phương án khớp nối
– Đánh giá tải động thực tế.

Xem bài viết:  Phân tích rung xoắn trong hệ truyền động công nghiệp

6. Cách tiếp cận đúng để chọn khớp nối cho máy nén piston

– Không chỉ dựa vào mô-men danh định
– Cần xét toàn bộ chuỗi truyền động
– Nên chọn nhà cung cấp có khả năng phân tích kỹ thuật
Rung xoắn là hiện tượng không thể tránh khỏi trong máy nén piston, nhưng mức độ ảnh hưởng phụ thuộc rất lớn vào cách lựa chọn khớp nối. Khớp nối không chỉ truyền mô-men mà còn quyết định vị trí cộng hưởng và mức độ tải động trong toàn hệ thống. Chọn đúng loại khớp nối với độ cứng và khả năng giảm chấn phù hợp giúp giảm rung, giảm ồn và kéo dài tuổi thọ trục, ổ bi và các chi tiết truyền động khác.
Để lựa chọn đúng khớp nối cho máy nén piston, cần tối thiểu:
– Công suất & tốc độ quay
– Số xy-lanh
– Dạng tải
– Mô-men quán tính rotor (nếu có)
– Yêu cầu bù lệch trục
Đại Hồng Phát hỗ trợ tư vấn và đề xuất giải pháp khớp nối phù hợp dựa trên phân tích rung xoắn và điều kiện vận hành thực tế.
👉 Liên hệ kỹ thuật trước khi thay khớp nối để tránh hư hỏng lặp lại và dừng máy không mong muốn.

—————–/—————–/—————–/—————–/—————–

Với hơn 15 năm kinh nghiệm, Khớp nối trục Đại Hồng Phát tự hào là đối tác tin cậy của hàng trăm doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Hãy để chúng tôi đồng hành cùng sự phát triển bền vững của bạn!

CÔNG TY TNHH SX TM DV KỸ THUẬT ĐẠI HỒNG PHÁT
– VP Hồ chí Minh: 22 Đường 11, KDC Khang Điền, Đường Dương Đình Hội, Phường Phước Long, TP. HCM
– VP Hà Nội: Số 14-15A, Tầng 7, Tòa nhà Charmvit, số 117 Trần Duy Hưng, Phường Thanh Xuân, TP. Hà Nội.
– Tel HCM: +84.28.22536631 – 22536632 – 66818587 | | Fax: 028.22536632
– Hotline: 0906.955.057 | – Email: info@dhp-corp.com.vn
– Website: https://daihongphat.asia/ – https://khopkhoatruc.com/ – https://ringfeder.com.vn/